vragen versus bevelen

29 Dec

Af en toe vraag ik mijn dochter (tweede jaar haarzorg, vierde middelbaar) om mijn haar te föhnen. Oefening baart kunst, nietwaar? Tot haar ergernis ben ik gezegend met dik en veel haar, bovendien voorzien van een flinke weerborstel, waardoor een rechte pony voor mij een utopie is. Moeilijk haar om te drogen, heb ik mijn echte kapster mij laten vertellen. Dus iedere keer als dochterlief mijn haren föhnt, krijg ik dat op mijn brood. Ik heb haar al laten verstaan dat het een kapster niet betaamt om onophoudelijk te klagen over het soort haar van haar klant, maar dat werkt niet.  Eén keer wou ze zelfs het mes in het varken laten steken en liet ze me bijna met een half droge en half natte coupe naar een feest vertrekken. Gelukkig kon ik haar toch tot rede brengen. “Hopelijk ga je later zo niet tekeer tegen je echte klanten,” moet ik telkenmale zeggen. Het antwoordt luidt steevast “maar dat is anders.”

Het is een schatje, onze jongste. En ze heeft recht op haar puberteit. Al twee jaar op rij krijgen we op school te horen hoe aangenaam en beleefd ze is. Deze keer was dat niet anders. Op het rapport stond vermeld: Je bent een beleefde en gemotiveerde leerling. Het is aangenaam om aan jou les te geven.  De volgende lijn, deze waarop de aandachtspunten vermeld worden, bleef blanco. De klassenraad had geen negatieve punten kunnen bedenken.

Al twee jaar op rij komen mijn man en ik glunderend terug van de rapportbesprekingen, zowel bij de jongste als bij de oudste. Niet alleen op schools vlak – ze zitten beiden duidelijk op de juiste richting – maar ook wat hun motivatie en houding betreft, is de klastitularis steeds één en al lof. Blijkbaar werpt onze opvoeding vruchten af. Toch deed de oudste me deze keer verschieten. Even ter herinnering: ze zit in het zesde middelbaar kunstonderwijs en krijgt gonbegeleiding voor een autismespectrumstoornis. Zelf vinden we die ‘stoornis’ nogal meevallen. Bovendien heeft ze de laatste jaren al veel bijgeleerd, vooral op sociaal vlak.

Na de rapportbespreking moest Arte nog een werkstukje ophalen in de afgesloten bibliotheek. Hiervoor diende ze eerst langs het secretariaat passeren om de sleutel op te halen. Mijn man en ik liepen met haar mee. Ik betrap me er op dat ik vaak de neiging heb om het woord te doen. Ze is nogal onhandig in die dingen, maar uiteraard help ik haar daar niet mee. Dus beet ik op mijn tong en liet ik haar begaan.

‘Ik moet in de bibliotheek zijn’, sprak ze de secretaresse zonder enige inleiding kordaat en een beetje bozig toe.  Ik schrok. Het kwam nogal bot en onbeleefd over. De secretaresse keek haar vragend aan waarop Arte, na een betekenisvolle blik van mij, verklaarde dat ze  nog een werkstukje had staan in de bibliotheek.  De secretaresse was uitermate vriendelijk, nam totaal geen aanstoot aan haar gedrag en stelde voor om even mee te lopen, wat zo geschiedde.

Achteraf sprak ik Arte aan op haar gedrag: dat het gebruikelijk is om eerst goeiendag te zeggen ipv meteen met de deur in huis te vallen, als je bij mensen komt die je die dag voor de eerste keer ziet, dat het veel beleefder om in een korte inleiding ‘ik zou in de bibliotheek moeten zijn omdat…’ duidelijk te maken wat je wil vragen en vervolgens je concrete vraag in vraagvorm ‘zou ik de sleutel mogen hebben alstublieft?’ te gieten en niet in een onrechtstreeks bevel, zoals zij dat deed. Gelukkig begreep ze wat ik bedoelde. Ik heb inmiddels gemerkt dat ze haar best doet om er rekening mee te houden.

Achteraf heb ik ook beseft dat onze jongste al langer bezig is met de opvoeding van onze oudste. Als Arte naar de jiu-jitsu gaat, is ze verplicht om haar haar in een staart te dragen. Ze is er echter niet zo  handig in om er zelf eentje te maken, dus kwam ze daarvoor bij mij aanzetten. Ik verwees haar door naar Tia, zij is immers de kapster thuis. De eerste keer leverde dat meteen al een conflict op.   Arte kwam dan bij mij klagen dat Tia niet bereid was om een staart te maken. Bleek achteraf dat zij met een elastiekje voor Tia kwam staan en het enige wat ze uitbracht was ‘Staart!’, waarop Tia antwoordde dat ze een staart zou maken op voorwaarde dat het op een fatsoenlijke manier gevraagd werd.

Dat de jongste doorheeft wat goede manieren zijn, wist ik al. Nu even doorvoeren naar mij, als ze mijn haren nog eens ‘mag’ föhnen. Ik ‘beveel’ het nochtans altijd beleefd, zij het met een retorische vraag. 🙂

 

 

Advertenties

12 Reacties to “vragen versus bevelen”

  1. Thomas Pannenkoek 30 december 2015 bij 6:58 am #

    Mijn eigen moeder (ondertussen 85) heeft altijd het bevelen in zich gehad. Zelfs nu nog, als we op zondags bezoek komen. Leuk om zien hoe ook oude mensen blijven proberen tot hoever ze kunnen gaan om iemand op zijn paard te krijgen :). Het spelletje is dan wederzijds. Na zo’n saldo van commando’s ga ik zitten, neem de krant, en begin aan een paar dingetjes als ik er zin in heb :).

    • Joke 30 december 2015 bij 8:47 am #

      Ik kan me er iets bij voorstellen. 🙂 De aard van het beestje verandert niet bij het ouder worden hè. En als men dan een aantal zaken zelf niet meer kan, wordt het alleen maar erger, denk ik. Laten we hopen dat dat nog een tijdje duurt, want ooit ga je dat commanderen missen…

  2. kliefje 30 december 2015 bij 9:57 am #

    Sommige mensen verspillen liever geen woorden, das duidelijk 😉

    • Joke 30 december 2015 bij 10:59 am #

      Inderdaad, ik ken nog mensen met ASS die daardoor (=heel erg to the point zijn) heel nors overkomen, maar het eigenlijk niet zijn. Toen ik het op mijn werk vertelde, zei mijn baas dat hij iemand die hem op zulke manier benadert niet zou verder helpen. Terwijl het hier eigenlijk geen kwestie van onbeschoftheid is, maar een andere oorzaak heeft. Maar ik kan mijn baas wel volgen hoor… Gelukkig heeft Arte wel de capaciteit om te leren wat voor de meesten vanzelfsprekend is.

  3. De Fruitberg 30 december 2015 bij 11:28 am #

    ’t Is volgens mij niet makkelijk in ’t leven, wanneer je dat soort sociale vaardigheden mist. Maar ze zal haar wel wel vinden. Bij hier nog eens iets te lezen.

    • Joke 30 december 2015 bij 11:42 am #

      weg en blij, gelukkig beschik ik de vaardigheden om te lezen wat er bedoeld wordt 🙂 Inspiratie genoeg, maar tijd hè.

  4. Menck 30 december 2015 bij 12:53 pm #

    Is het niet jujutsu? (Al kan het ook jiujitsu zijn, maar dat lijkt me een net iets andere sport.)

    Blij dat je ASS – wat ik niet kende – even hebt toegelicht. Zelf heb ik inderdaad altijd gedacht dat dergelijke stugge, welhaast snauwende uitlatingen een teken van onbeschoft gedrag waren. Onwetendheid creëert, geheel onbewust, kortzichtigheid.

    • Joke 30 december 2015 bij 2:03 pm #

      Hahaha, door de spellingscontrole geglipt. Ik heb het gecorrigeerd, ben daarvoor op de site van de club gaan kijken. Zweefvliegen kan ik wel correct schrijven, zonder te spieken zelfs 🙂
      Wat je tweede opmerking betreft: mijn missie is, zo te lezen, bereikt, neemt niet weg dat er ook mensen zijn die gewoon onbeschoft zijn. Neemt ook niet weg dat Arte zal moeten leren om zich eigen te maken wat sociaal wenselijk is, ook al vergt dat voor haar een extra inspanning.

  5. Sabine 30 december 2015 bij 1:02 pm #

    Goed om te weten waar dit uit voortkomt. Voordeel is dat het wel meteen duidelijk is wat ze wil 😉

    • Joke 30 december 2015 bij 6:25 pm #

      Elk nadeel hep zijn voordeel hè. Maar dat betekent ook dat we zelf duidelijk moeten zijn in onze boodschappen, anders worden ze niet altijd begrepen door mensen met ASS. Een collega van mij heeft ook een dochter met ASS, alleen nog een graadje erger. Toen haar oma belde en L. vroeg of ze zin had om een bakje aardbeien voor haar te halen (ze had een bon voor een gratis bakje) , antwoordde L. naar alle eerlijkheid dat ze daar geen zin in had. L. had niet door dat er van haar verwacht werd dat ze het zou doen, ze had niet door dat dat eigenlijk een impliciet bevel was, zoals mijn retorisch vraag aan Dagmar of ze mijn haren wil föhnen. Had de oma van L. gevraagd: L., ik heb een bon voor een gratis bakje aardbeien. Ik zou graag hebben dat je dat voor mij gaat halen. Wil je dat doen voor mij? Dan had L. wellicht ook geen zin gehad hebben om dit te doen, maar ze zou het wel gedaan hebben, zonder enige commentaar. Tussen haakjes: L. is hoogbegaafd, dus voor een buitenstaander is het nog moeilijker te vatten dat ze de achterliggende boodschap niet begrijpt.

      • Sabine 30 december 2015 bij 6:53 pm #

        Bedankt voor deze verdere uitleg! Het lijkt me behoorlijk lastig hiermee om te gaan. Niet alleen voor de persoon met ASS, maar ook voor de gesprekspartner. Ik kan me voorstellen dat dit regelmatig op onbegrip stuit, zeker als je ook nog hoogbegaafd bent…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: